termen en definities

Elk vak kent de nodige vaktermen die niet bij iedereen bekend zijn. Hieronder vindt je een lijst van de op deze website gebruikte vaktermen. Door er met de cursor over te gaan verschijnt een venstertje dat beknopte uitleg over de aangewezen vakterm geeft.

John Pym

John Pym was een Engelse parlementarier die leiding gaf aan de puriteinse parlementariërs. Hij voerde fel oppositie tegen Katholieken en tegen de absolute monarchie. Hij was een voorstander van een koning die gebonden is aan de constitutie en de wil van het parlement. Hij voerde eerst oppositie tegen koning James en later tegen diens zoon Karel I. Toen Karel I hem wilde laten arresteren was dit de directe aanleiding tot de Engelse burgeroorlog tussen de koningsgezinden en tussen de voorstanders van de constitutie en het parlement. Deze burgeroorlog duurde van 1642 tot 1649.

Roundheads

Roundheads was de spotnaam die werd gegeven aan de puriteinen in het Engelse parlement vóór, tijdens en na de Engelse burgeroorlog(1642-1649).
De term roundheads verwijst naar het door de meeste aanhangers van de puriteinen gedragen kapsel, dat vrij kort rond het hoofd en op of boven de oren geschoren was. Dit in tegenstelling tot hun tegenstanders de adelijke royalisten de Cavaliers, die het haar meestal in lange krullen lieten vallen.
De puriteinen waren voorstanders van een eenvoudig en ingetogen leven. De haardracht was een op zich futiel en weinig politiek-getint verschil, maar de benamingen schetsten wel in algemene zin het verschil tussen de strijdende facties.
Mogelijk werd het woord voor het eerst gebruikt op door een ex-officier tijdens een rel. Hij zou zijn zwaard hebben getrokken met de woorden dat hij "de keel zou afsnijden van die round-headed dogs die een grote bek opzetten tegen de bisschoppen."

Athene

Athene
Nadat Athene samen met Sparta de de aanvallen van Perzië in 470 V.C., had afgeslagen, vormde Athene zijn oorlogsvloot om tot een handelsvloot.
trireme
Athene werd een van de grootste handelssteden van de wereld Waarschijnlijk door de contacten met andere volken ontstonden scheuren in tradities, dogma's en het geloof in de vele goden. De steeds rijkere kooplieden hadden teveel gezien om teveel te geloven. (Will Durant, 1939)
De kennis van Wiskunde en astronomie nam toe, naarmate de handel overzee toenam. Mensen gingen zich wagen aan natuurlijke verklaringen voor wat voorheen als als bovennatuurlijk werd beschouwd. Ook de filosofie bloeide. Volgens Democritus was er in werkelijkheid niets anders dan atomen en ruimte.
In dit klimaat ontwikkelde Athene zich tot een democratie. Dat gold niet voor alle inwoners.Van de 400.000 inwoners waren er 250.000 slaaf. 250.000 waren burgers. Dezen waren allen gerechtigd naar de ecclesia (volksvergadering) te gaan. Daar werd het beleid afgesproken door erover te stemmen.
De hoogste macht lag bij de dikasteria waarvan zo'n duizend burgers lid waren. Deze leden werden volgens een alfabetisch rooster gekozen om omkoping te voorkomen.

afbeeldingen:
Mozaiek van Trireme, Carthago, Bardo museum Tunesië

Literatuur:
Durant, W. Van Socrates tot Bergson, Salamander, 1962.

Cavalier

De parlementairen in de Engelse burgeroorlog(1642-1649) noemden de koningsgezinden cavaliers. Daarbij verwijzend naar hun politieke voorkeur en ijdelheid wat betreft hun kleding en uiterlijk. Cavalier is afgeleid van het Latijnse caballarius dat "ruiter" betekent. Wij kennen het begrip ridder. De Fransen kennen het begrip chevalier. De Spanjaarden caballero.

Verslaving

De wereldgezondheidsorganisatie heeft de term verslaving afgeschaft omdat het woord "addicition"tot vele misverstanden leidde. De term verslaving werd vervangen door "afhankelijkheid".

DSM-5 criteria voor
Afhankelijkheid van drugs, alcohol, porno, internet, gamen

criteria diagnose
Om te kunnen spreken van een afhankelijkheid, moet binnen een periode van 12 maanden aan tenminste 2 criteria voldaan zijn
Ja/Nee? Noteer ondersteunende informatie
1. Het middel: drugs, alcohol gokken, gamen of internet wordt vaak meer gebruikt dan het plan was.
2. Ondanks een voortdurende wens te verminderen of het gebruik onder controle te krijgen, lukt dit niet.
3. De gebruiker is een groot deel van de dag bezig met het middel zij het om te verkrijgen, te gebruiken of te herstellen van de effecten.
4. Er is een voortdurende zucht/zoeken naar het gebruiken van het middel
5. Het gebruik van het middel neemt zoveel plaats in beslag dat de persoon niet in staat is zijn verplichtingen na te komen: werk, thuis, school etc.
6. Ondanks grote sociale interpersoonlijke problemen die ontstaan en verergeren door de effecten van het gebruik van het middel gaat het gebruik voortdurend door.
7. Door het gebruik van het middel komt men niet meer toe aan belangrijke sociale, beroepsmatige of recreatie activiteiten.
8. door voortdurend gebruik van het middel in situaties terechtkomen waar je grote (gezondheids) risico's loopt.
9. Doorgaan met het gebruik van het middel ondanks dat de persoon weet dat hij door het overvloedige gebruik, grote (gezondheids)- en/of psychologische problemen krijgt.

Ernst: Mild: 2-3 symptomen, Matig: 4-5 symptomen.Ernstig: 6 of meer symptomen

Afgeleide criteria American Psychiatric Association (2013).
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition.
Washington, DC, American Psychiatric Association page 541.

Subcategorieën

  • termen en definities
    Door met de cursor een term aan te wijzen verschijnt er een venstertje met beknopte uitleg
    Aantal artikelen:
    17