psychiatrisch ziektebeeld

Expressed emotion in de patiënthulpverlenerrelatie

Influence of familylife on the course of schizophrenic disorders

Schizofrenie en isolement

Letterlijk betekent isolement: op een eiland leven of afgezonderd van anderen leven. Patiënten met schizofrenie leven in de maatschappij vaak alleen en hebben nauwelijks contact met hun directe omgeving. In extreme vorm hebben zij zich in hun woning verschanst en hebben al jaren niemand meer toegelaten. Hun woning vormt een fort tegen de buitenwereld waarbij de ramen geblindeerd zijn. Wanneer familieleden vrienden en maatschappij onvoldoende de helpende/sturende hand kunnen bieden vervallen vele patiënten met schizofrenie tot zwerven zonder een enkele vorm van inkomen.

Een reden hiervoor is, dat patiënten met schizofrenie zich in hun psychose vaak bizar gedragen zonder dat ze hier zelf erg in hebben. Daar schizofrenie bovendien een betrekkelijk zeldzame ziekte is, worden de meeste mensen nooit met deze ziekte geconfronteerd en zijn hierdoor onwetend. In de maatschappij heerst veel onbegrip naar deze patiënten. Door dit onbegrip onstaan veel niet kloppende vooroordelen naar patiënten met schizofrenie en is men geneigd zich van hen af te wenden.

Patiënten met schizofrenie beseffen wanneer de actieve symptomen geweken zijn, maar al te goed dat ze zich anders gedragen hebben in hun psychose. Uit schaamte trekt men zich terug.
De angst opnieuw terug te vallen in een psychose is groot en de patiënt wil er liever niet aan herinnerd worden laat staan over zijn ziekte praten met de mensen in zijn omgeving. Zeker wanneer patiënten gemerkt hebben dat hun naasten of kennissen hun psychose niet kunnen of willen begrijpen. Bij patiënten ontstaat tevens een besef van overbodigheid en angst overlast te veroorzaken.

Het isolement van patiënten met schizofrenie wordt ook mede veroorzaakt door de bijwerkingen van de antipsychotische medicatie die het vaak moeilijk maakt, zich te uiten, emoties en gevoelens afvlakt waardoor ook de noodzaak erover te praten met hun omgeving niet aanwezig lijkt. Hetzelfde kan gezegd worden van de levenslust die eveneens door de bijwerking van de medicatie afgeremd wordt. De natuurlijke neiging tot contact leggen vermindert hierdoor sterk hetgeen het isolement bevordert.

Zieken zijn voor hun welzijn voor een belangrijk deel aangewezen op begrip en hulp vanuit de directe omgeving. Het is daarom in het grootste belang dat er voortdurend pogingen in het werk gesteld moeten worden het isolement van patiënten met schizofrenie op te heffen.

Een politieke lobby zoals die door allerlei andere patiënten groeperingen gevoerd wordt, kwam eerst niet van de grond. Gelukkig is hierin een kentering in gekomen door de lobby van Anoiksis een vereniging van patiënten met de diagnose schizofrenie en door Ypsilon een vereniging van ouders en familieleden van schizofrene patiënten.

Postpartum psychose

Postpartum psychose: Getroffen ouders vertellen hun verhaal
By Tina Stallard and Caroline Hawley
BBC Newsnight
augustus 2012
Vertaald uit het Engels

In de kraamtijd lopen vrouwen het meeste risico op een ernstige psychiatrische ziekte.
In het ergste geval kan het leiden tot een postpartum psychose postpartum psychose:
Postpartum psychose (ook wel 'Puerperale Psychose', 'Postnatale psychose', 'Postpartum bipolaire stoornis' of PPP) is een episode van ernstige psychiatrische ziekte, die plotseling begint in de eerste 6 weken na de bevalling. Verreweg de meeste psychoses treden de eerste twee weken na de bevalling op. PPP treedt op per 1-2 van 1000 bevallingen. Vrouwen, met een voorgeschiedenis van bipolaire stoornis lopen een hoger risico.
Er is een grote verscheidenheid van symptomen die vrouwen met PPP kunnen ervaren:

- Manie: Met je hoofd in de wolken lopen en bruisen van energie, extreem goed gehumeurd, snelle gedachten en de druk om te veel praten.
- Depressie: neerslachtige depressieve stemming, gebrek aan energie, slechte eetlust. slechte nachtrust. Ontstemming, en prikelbaarheid
- Dingen geloven die niet waar zijn (wanen) of dingen zien of horen die er niet zijn (hallucinaties).
ook bekend als puerperale puerperale:
Puerperale is afgeleid van het Latijnse puerperium dat kraambed betekent. In de gezondheids zorg verwijst puerperium naar de eerst 6 weken na de bevalling waarin de baarmoeder van de vrouw weer kleiner wordt en zijn normale grootte en vorm aanneemt. In deze periode die dus puerperium genoemd wordt,treden soms complicaties op bij de moeders, zoals kraamvrouwenkoorts, depressie en psychose.
psychose. 1 op de 500 tot 1000 nieuwe moeders wordt hierdoor getroffen. Een postpartum psychose kan leiden tot zelfdoding, het doden van hun baby en of een levenslange onherstelbare psychose.

BBC Newsnight sprak met mensen die als het ware uit het niets getroffen werden door deze verwoestende nauwelijks begrepen toestand die vaak onopgemerkt blijft omdat artsen en verloskundigen de symptomen niet herkennen.

Volgens deskundigen hebben de meeste vrouwen die een postpartum psychose doormaken, geen psychiatrische voorgeschiedenis of familie bekend met deze ziekte.

"Ik legde zijn slapende lichaam in het bed naast mij en in mijn brein leek het alsof iemand een schakelaar had omgezet. Ik keek naar hem en ik werd bevangen door de noodzaak hem te doden" vertelde Jo Lyall, die nadat haar tweede zoon. Finlay was geboren enkele dagen na het verlaten van het ziekenhuis, een dergelijke verwoestende episode doormaakte .

"Ik legde mijn hand om zijn halsje dat nog niet sterk genoeg was om zijn hoofd recht te houden en ik begon te knijpen Dit terwijl ik besefte dat ik dit niet mocht doen maar tegelijkertijd wilde ik weten of ik hiertoe in staat was."

Jo wist dat er iets ernstig mis met haar was maar was tegelijkertijd te bang hulp te zoeken uit angst dat haar baby haar zou worden afgenomen.

Zonder behandeling werd zij zieker en begon plannen te maken zichzelf en haar baby van het leven te beroven.

"Op een dag overwoog ik mijn jongens in hun slaap te smoren" vertelt zij

"Ik wilde er zeker van zijn dat de hond en de jongens dood zouden zijn voordat ik mijn eigen leven zou nemen."

Jo deed meerdere suicidepogingen maar na een half jaar in een psychiatrisch ziekenhuis en 4 jaar medicatie is zij volledig hersteld.

Ze voert nu campagne om vroedvrouwen en artsen zich er beter van bewust te laten zijn hoe je een postpartum psychose kunt herkennen.

"Ik overleefde doordat een van de hulpverleners toevallig doorhad wat er aan de hand was. Van dit toeval wil ik andere vrouwen niet afhankelijk laten zijn van de huidige onbekendheid en onkunde van artsen en hulpverleners"


Moeders die een verhoogd risico lopen op postpartum psychose hebben extra ondersteuning nodig.
Wanneer een moeder meestal vlak na de geboorte getroffen wordt door een postpartum psychose, wordt ze als het ware uit het nietst getroffen door sterke zich aan hun opdringende gedachten en overtuigingen die vaak agressief van aard zijn jegens hun pasgeboren baby:

'Ik begon erover te denken mijn baby te laten vallen; haar met opzet opzet van de trap te gooien.'
Alhoewel de een postpartum psychose voor het grootste deel van de jonge moeder niet voorspeld kan worden en öut of the blue"optreedt is er een groep vrouwen met een verhoogde kans op een postpartum psychose. Dit zijn de nieuwe moeders die daarvoor ooit een bi-polaire stoornis doormaakten. Deze moeders hebben een kans van 1 op 2 om ernstig ziek te worden in de weken na de bevalling en loopt daarmee een groter risico op postpartum psychose.

Shelley Blanchard was zo'n moeder die van te voren een bipolaire stoornis had doorgemaakt en zich goed bewust was van haar risico op een postpartum psychose. Ook haar arts en andere hulpverleners inclusief haar echtgenoot en familie wisten van het risico dat Shelley liep op een postpartum psychose, in de eerste periode na haar bevalling. Iedereen om Shelley heen en Shelley nog het meest was erop gebrand haar lichamelijke en psychiatrische gezondheid te bewaken.Vooral na de geboorte van haar baby.

Om de risico's op en van een postpartum psychose zo klein mogelijk te maken werd Shelley werd in de laatste fase van haar zwangerschap en de eerste maanden van het moederschap ondersteund door het team van Dr Nick Best, een perinatale psychiater die gespecialiseerd is in de zorg voor zwangere vrouwen en jonge moeders met psychische problemen.
Dr Best onderzocht haar regelmatig en was daarna telefonisch voor har bereikbaar. Daarnaast waren er huisbezoeken door de sociaal psychiatrisch verpleegkundige.

Men realiseerde zich terdege dat Shelley een groot risico had op een postpartum psychose en daarom extra ondersteuning nodig had. Daarnaast was iedereen op de hoogte van de voortekenen van een postpartum psychose.
Postpartum psychose kan zeer plotseling verschijnen.
"Een persoon die zich volledig bewust is van haar relatieve kwetsbaarheid voor postpartum psychose kan zich in enkele dagen desalniettemin onwel gaan voelen en gaan lijden aan psychotische, waanvoorstellingen en paranoia" zegt Dr Best.

Shelley is daarom begonnen met een kuur van anti-psychotische medicijnen op de avond dat ze het leven schonk aan haar baby: Oliver.
Echter enkele weken na de geboorte van haar baby werd Shelley's humeur slechter en slechter en stopte zij met de anti-psychotische medicijnen, omdat ze er te slaperig van werd.

"Ik kreeg telkens nare gedachten over Oliver: gedachten hem pijn te willen doen door hem van de trap te gooien of hem met opzet te laten vallen " zei ze.
"Ik was angstig, ik wilde mijn jongen geen pijn doen en ik wist dat iemand mij moest helpen, maar de gedachten werden steeds sterker en vaker, dus ik moest het iemand vertellen, ik moest hulp krijgen."

Ze nam contact op het medisch team dat haar begeleidde en werd accuut opgenomen in een speciale afdeling in Winchester, waar moeders en hun baby's veilig zijm tijdens de behandeling.
Drie maanden later, zijn Oliver en Shelley weer thuis en maken het goed.

"Wanneer ik niet zou zijn opgenomen in deze afdeling, zou ik waarschijnlijk een overdosis hebben genomen, misschien zelfs mezelf hebben gedood . Ik was de controle kwijt", zegt Shelley over deze tijd.
"Het was zo'n donkere tijd, maar door die donkere tijd, ben ik erin geslaagd om een beetje meer te leren over mezelf. Ik voel mij goed nu,"


Vader, verloor vrouw en kind
Dave Emson weet hoe ernstig postpartum psychose kan zijn - toen zijn dochter Freya net drie maanden oud was, heeft zijn vrouw Daksha haar gestoken en daarna Freya en zichzelf in hun slaapkamer in brand gestoken . Daksha overleed drie weken later aan haar brandwonden.

"Ik kwam half vijf thuis, en bij de voordeur rook Ik een brandlucht," zei Dave. "Normaal gesproken zou ik roepen 'Daksha, liefste, schat, ik ben thuis"

Daksha had een briefje voor hem achtergelaten waarin zij schreef over haar angst dat haar kind aan "duistere krachten" ten prooi zou vallen en haar verlangen om Freya te beschermen ten koste van alles.
Daksha had psychiatrie gestudeerd en stond op het punt om hulpverlener te worden toen ze stierf.
Ze had gekozen voor deze loopbaan omdat ze al jaren leed aan een ernstige depressie. Slechts weinig mensen wisten van haar toestand omdat zij bang bang was dat men daarom een stigma op haar zou plakken.

Het onderzoek naar haar dood heeft geleid tot nieuwe richtlijnen in de NHS NHS:
De National Health Service (NHS) (Engels voor Nationale Gezondheidsdienst) is het openbare gezondheidszorgstelsel van het Verenigd Koninkrijk.
voor de tijdige identificatie, diagnosticeren en behandeling van postpartum psychose.
Dave schrijft nu een boek over Shelleys verhaal - om andere mensen te helpen in vergelijkbare situaties: "In de eerste plaats wil ik voor Daksha spreken en mij wenden tot haar broers en zusters, mensen die lijden, aan een overeenkomstige psychiatrische ziekte, Ik wil hen laten weten dat zij niet alleen zijn, "zei hij.


Kan een postpartum psychose voorkomen worden?
Een postpartum psychose is moeilijk te voorkomen omdat de oorzaak van de postpartum psychose niet bekend is. Verder is het zo dat post partum psychose zelden voorkomt en daardoor zowel bij hulpverleners als artsen relatief onbekend is, laat staan dat er bekendheid is met de waarschuwingssignalen. Verder is de groep vrouwen buiten de risicogroep verreweg het grootst en is het optreden van postpartum psychose snel en heftig
Het volgende is bekend over de kans op een post partum psychose:
-Ongeveer 1 op de 500 tot 1000 vrouwen loopt het risico op een postpartum psychose.
-50% van de vrouwen die een postpartum psychose doormaakten hadden geen psychiatrische voorgeschiedenis.
-Minder dan 50% van de moeders met een postpartum psychose hebben eerder een psychose doorgemaakt. Verder is bij deze jonge vrouwen een hoger dan gemiddeld percentage van hun moeders en gootmoeders met een psychose of stemmingsstoornis in de voorgeschiedenis.
-Een extra groot risico lopen moeders met een bipolaire stoornis of moeders die in het verleden een bipolaire stoornis doormaakten
-Moeders boven de 35 jaar hebben 2,5 meer kans op een postpartum psychose dan moeders van rond de 19 jaar
-Maand 1 na de geboorte is het risico op een PPP het grootst bij moeders die voorheen geen psychotische periode doormaakten. De kans dat dergelijke vrouwen na 90 dagen nog psychotisch worden is 10 keer zo klein.
-Sommige factoren blijken van gering belang: huwelijk, educatie moeder, ziekte,verloskundige and perinatale factoren (doodgeboren, wiegendood), aangeboren misvormingen, het geslacht van het kind, vroeggeboorte en geboortegewicht.

Uit het bovenstaande volgt dat moeders met een bipolaire stemmingsstoornis en een doorgemaakte psychose een veel groter risico lopen na hun bevalling psychotisch te worden. Bij deze vrouwen dienen artsen, andere hulpverleners en familie en vrienden bijzonder waakzaam te zijn. Zoals gezegd kan echter een post partum psychose zeer snel optreden. Het is in het grootste belang te beschikken over waarschuwingssignalen die een postpartum psychose aankondigen.


Prodromale verschijnselen: prodromale verschijnselen:
Een psychose mag dan wel "out of the blue" lijken te komen. Toch gaat er meestal het een en ander aan vooraf. Men spreekt van pre-psychotische ofwel prodromale verschijnselen maar ook eenvoudigweg van waarschuwingssignalen.
Omdat waarschuwingsignalen zo alledaags zijn worden ze echter vaak niet onderkend, laat staan op tijd onderkend. Wanneer iemand echter ooit eerder psychotisch is geweest, is het raadzaam enige waakzaamheid aan de dag te leggen en enige overbodige waakzaamheid hoeft niet uit de weg gegaan te worden. Een psychose moet zoveel mogelijk voorkomen worden. Daarom volgt hier een overigens niet uitputtende opsomming voor wat allemaal onder een dergelijk waarschuwingsignaal verstaan kan worden.
- Toename in contacname
- Toename in dadendrang
- De stemming: euphoor/dysfoor/depressief
- Klagen over lichamelijk welbevinden
- Vragen om medicatiewijziging
- Anders met medicatie omgaan/minder/meer/niet
- Veranderingen in de eetlust
- Terugtrekgedrag
- Uitdagend gedrag
- Uiten van beschuldigingen
- Incoherentie in gedrag/uitspraken
- Aggressief gedrag/bedreigingen/wraakgevoelens
- Het besef belangrijk/onbelangrijk te zijn
- Veranderingen in uiterlijk/kleding/haardracht
- Veranderingen in de zelfverzorging
- Veranderingen in de activiteiten/meer of minder

Een postpartum psychose moet in een zo vroeg mogelijk stadium herkend worden door artsen, verpleegkundigen familieleden en anderen die dicht bij de moeder staan.Een moeder die getroffen wordt door een postpartum psychose loopt namelijk een groot risico zichzelf of haar kind iets aan te doen.
Zoals wij hierboven gezien hebben is de risicogroep van vrouwen op een postpartumpsychose erg klein. In feite is het zo dat wanneer er voor de bevalling geen psychose of bipolaire stoornis bij de jonge moeder aanwezig was, je niets weet.
Het is dus belangrijk waarschuwingssignalen voor een naderende postpartum psychose te herkennen. Deze waarschuwingssignalen moeten zeker bekend zijn bij aanstaande moeder en iedereen die dichtbij deze aanstaande moeders staat.
Tijdig herkenning betekent dat onmiddellijk kan worden begonnen met de psychiatrische behandeling en begeleiding van de moeder.


Hoe kun je in een postpartum psychose in een vroeg stadium waarnemen?
Jonge aanstaande moeder dienen vóór hun bevalling op de hoogte gebracht worden van het verschijnsel postpartum psychose. Op de eerste plaats hoeft er bij aanstaande moeders geen onnodige paniek gezaaid te worden. Post partum psychose komt namelijk maar bij 2 op de 1000 vrouwen voor. Dit cijfer is op zichzelf al geruststellend. Tegelijkertijd is duidelijk dat postpartum psychose op de honderduizend bevallingen 200 keer kan voorkomen. Kennis over het fenomeen postpartum psychose moet daarom met aanstaande moeders gedeeld worden. Bij deze kennis over pp psychose hoort ook kennis over de voortekenen of prodromale symptomen.
De prodromale signalen of waarschuwingssignalen van een prodromale spychose lijken op de waarschuwingssignalen van de gewone psychose.
Een belangrijk waarschuwingssignaal voor een zich aankondigende psychose is, wanneer patiënten slechter slapen. Het gaat hier niet zozeer om die ene doorwaakte nacht maar om een aantal nachten bijvoorbeeld 3 of vier nachten dat er vrijwel niet geslapen wordt. Andere voorbeelden van prodromale verschijnselen zijn dat patiënten meer of juist minder aandacht dan gewoonlijk lijken te besteden aan hun uiterlijke verzorging. Sommigen die eerst betrekkelijk gesloten zijn blijken opeens heel vrolijk en extravert. Een plotselinge toename van godsdienstige of filosofische interesse is ook een algemeen bekend prodromaal verschijnsel.

- uitputting- zich terugtrekken uit sociale contacten
- sterke stemmingsschommelingen- veranderde eet- drink of rookgewoonten
- nachtmerries- overdreven uitbundigheid
- concentratieproblemen- extreme zwijgzaamheid
- niet meer kunnen genieten- schuldgevoelens


Bij klinisch of wetenschappelijk onderzoek rapporteren patiënten met een psychotische stoornis in 60% tot 92% van de gevallen eerder doorgemaakte trauma's. Wanneer patiënten met een psychotische stoornis vergeleken worden met een dwarsdoorsnede van de bevolking blijkt er bij de patiënten een significant groter percentage te lijden aan, actuele traumagerelateerde psychopathologie. “Alleen al omdat deze problematiek een ongunstige invloed kan hebben op het beloop van de psychose, is inventarisatie en behandeling hiervan evenzeer aangewezen bij psychosen als bij andere psychiatrische stoornissen.” (M. van Gerven, O. van der Hart, E.R.S. Nijenhuis, T. Kuipers. 2002).
Bij 87 patiënten met schizofrenie als hoofddiagnose en die allen minstens 1 traumatisch life event rapporteerden werden bij 15 van hen naast schizofrenie ook een volledige Posttraumatische stress stoornis posttraumatische stress stoornis:
Een langdurige ernstige aandoening van van het proces: voelen, waarnemen, ideeënvorming, informatie opnemen, herinneren, problemen oplossen, leren en beslissen, die ontstaan is na spanning die samenging met een fysieke of gevoelde bedreiging en/of verwonding. Het meest bekende kenmerk van deze aandoening is de hardnekkige herbeleving van de bedreiging of daadwerkelijke verwonding die samenviel met de emotionele bedreiging of verwonding. De aandoening kan dusdanig ernstig zijn dat er sprake kan zijn van langdurige invalidering.
waargenomen. (Fan X, Henderson D.C, Nguyen DD, Cather C, Freudenreich O, Evins AE, Borba CP, Goff D.C. 2008).
Sommige patiënten met schizofrenie lijken bevreesd om na een psychose het leven van alledag weer op te nemen. Zij zijn uitermate bang om te veel hooi op de vork te nemen en een psychotische terugval door te maken. Vooral opname in een ziekenhuis willen ze vermijden. Herinneringen aan de psychose, dwang tijdens de opname en de isoleercel doen patiënten regelmatig opschrikken. De vrees voor herhaling leidt tot traumatische vermijding. Succesvolle behandeling van de psychotische symptomen kan daardoor niet worden gevolgd door een stapsgewijze rehabilitatie, gericht op het herwinnen van gewaardeerd maatschappelijke rollen. Behandeling van de PTSS, posttraumatische stress stoornis:
Een langdurige ernstige aandoening van van het proces: voelen, waarnemen, ideeënvorming, informatie opnemen, herinneren, problemen oplossen, leren en beslissen, die ontstaan is na spanning die samenging met een fysieke of gevoelde bedreiging en/of verwonding. Het meest bekende kenmerk van deze aandoening is de hardnekkige herbeleving van de bedreiging of daadwerkelijke verwonding die samenviel met de emotionele bedreiging of verwonding. De aandoening kan dusdanig ernstig zijn dat er sprake kan zijn van langdurige invalidering.
opgelopen door de psychose, is allereerst nodig.(Mark van der Gaag 2002).
De psychotische ervaringen an sich, worden ook door patiënten als traumatisch ervaren. Patiënten ervaren uit de slaap gehouden te worden door zich aan hun opdringende "stemmen"die hen kleineren of opdrachten geven zichzelf of een naaste of willekeurige ander van het leven te beroven. Dit ondanks antipsychotische medicatie. Kan een traumabehandeling bewerkstelligen dat de traumatische impact van deze ervaringen verminderd?
De vraag of het mogelijk is, patiënten met psychotische stoornissen te behandelen voor een Posttraumatische stress stoornis posttraumatische stress stoornis:
Een langdurige ernstige aandoening van van het proces: voelen, waarnemen, ideeënvorming, informatie opnemen, herinneren, problemen oplossen, leren en beslissen, die ontstaan is na spanning die samenging met een fysieke of gevoelde bedreiging en/of verwonding. Het meest bekende kenmerk van deze aandoening is de hardnekkige herbeleving van de bedreiging of daadwerkelijke verwonding die samenviel met de emotionele bedreiging of verwonding. De aandoening kan dusdanig ernstig zijn dat er sprake kan zijn van langdurige invalidering.
. Dit is tot nu toe een onontgonnen terrein: Wanneer de hoofddiagnose: psychose luidt , is er in de regel weinig gerichte aandacht voor posttraumatische stress stoornissen om over behandeling maar te zwijgen. Dit komt omdat men patiënten met psychotische stoornissen als zeer stress-gevoelig en ik-zwak beoordeelt. Praten over hun traumatische belevingen, brengt onrust teweeg en daarmee aanwakkering van psychoses. Dit houdt in dat mensen incoherenter gaan praten, handelen en denken en mogelijk zelfs geagiteerd raken. “Je maakt de ellende van psychotische patiënten alleen maar erger”, is de gedachte hierachter. Dus dan maar niet? Dit is inderdaad de huidige praktijk. Zelfs in psychiatrische afdelingen voor transculturele psychiatrie waar patiënten uit Siërra Leone , Kongo, Somalië en Rwanda behandeld worden behandeld, die een enorme rugzak aan traumatische ervaringen met zich meedragen, is er vanwege de veronderstelling: psychotische kenmerken en te geringe belastbaarheid, relatief weinig systematische behandeling van posttraumatische stress stoornissen.
Dat patiënten met een psychose stress-gevoelig zijn staat vast. Dat een behandeling middels gesprekstherapie de kans op een psychose verhoogt is echter niet persé noodzakelijk. Ervaringen met Liberman trainingen hebben geleerd dat deze patiënten ondanks hun kwetsbaarheid kunnen overleggen over specifieke problemen. Dit overleg levert bovendien op dat het in belangrijke mate bijdraagt aan het voorkomen van psychoses. Dus; waarom niet proberen de stress die psychotische patiënten ervaren, gericht te verlagen door als stressvol of traumatisch beleefde ervaringen of situaties te behandelen?
Er zijn een hoopgevende studies. Trappler B. & Newville H, (2007) beschrijven bijvoorbeeld een behandeling met cognitieve gedragstherapie 12 weken bij 24 patiënten met schizofrenie als hoofddiagnose en actuele complexe PTSS klachten. Na deze behandeling was er t.o.v. een groep patiënten die met supportieve therapie werden behandeld vooruitgang geboekt: Er was minder spanning, opwinding, vijandigheid, achterdocht en er was meer sprake van woede-controle.
Kan EMDR toegepast worden bij patiënten met een psychotische stoornis? Tegenwoordig is algemeen geaccepteerd dat cognitieve gedragstherapie en EMDR bewezen behandelmethoden zijn voor patiënten met een psychotrauma of posttraumatische stress stoornis. Werken deze methodes ook bij getraumatiseerde patiënten met een psychotische stoornis?
Er is voorzover ik heb kunnen nagaan via Pubmed en Cochrane geen onderzoek gepubliceerd naar het gebruik van EMDR bij getraumatiseerde patiënten met een psychose. Er zijn wel casussen beschreven die hoopvol stemmen en steun geven aan de uitspraak dat het mogelijk is, patiënten waarbij de hoofddiagnose psychose luidt, met EMDR te behandelen voor een doorgemaakte traumatische ervaring.
Hoewel er nog nauwelijks ervaring is met het behandelen van patiënten met psychotische symptomen en bijkomende traumatische ervaringen is het gerechtvaardigd te proberen door middel van EMDR te komen tot verwerken van de herinneringen aan deze pijnlijke ervaringen en hierdoor de bijkomende stress blijvend te verminderen. In dergelijke gevallen moet alleen gestart worden met de behandeling van een trauma wanneer bij de patiënt de psychose gestabiliseerd is. Verder dient de behandelaar niet alleen vertrouwd te zijn met het EMDR protocol maar ook met de behandeling van patiënten met een psychotische stoornis. Systematisch onderzoek dient echter nog te worden uitgevoerd.